Cariocaanse Beschouwingen

Een Nederlander in Rio de Janeiro

Vluchtgedrag

Ieder land heeft zo haar hardnekkige problemen. In Nederland zijn dat de wachtrijen in de gezondheidszorg, in de Verenigde staten is dat de familie Bush en in Brazilie de luchtvaart. Nadat 10 maanden geleden een passagiersvliegtuig tegen een privejet vloog boven een niet door radar gedekt stuk regenwoud, is het Braziliaanse blame-football pas echt begonnen. Slachtoffers zijn natuurlijk de passagiers, want de wachttijden op de vliegvelden naderen die van de Nederlandse ziekenhuizen. En helemaal die passagiers die vorige week de landing op vliegveld Congonhas massaal niet overleefden. Een ongeluk zit in een klein hoekje, en dat is precies wat Congonhas is: een klein hoekje in het centrum van São Paulo. Om daar te landen dien je als piloot eerst de nodige wolkenkrabbers te ontwijken, het begin van de extreem kleine landingsbaan te vinden en dan vervolgens vol op de rem te gaan staan om het gebouw aan het einde van de baan niet te raken. Dat dit alles met ruim 800 vluchten per dag niet dagelijks mis gaat, is zelfs president Lula nu een raadsel, en scoorde zojuist door zijn minister van defensie te ontslaan. Lula betekent overigens ´inktvis´ in het Portugees. Of hij nu al zijn tentakels in ´s lands bestuur heeft of zijn zaakjes in een wolk van inkt verduistert is de Brazilianen nog onduidelijk. Wat mij onduidelijk is, is of ik de komende week Brasília nog kan verlaten. Meer dan 80% van de binnenlandse vluchten is nu vertraagd of afgelast. Zelfs de reclamevliegtuigjes lijken aangetast. Deze monomotor stortte afgelopen zaterdag voor het overvolle strand van Leblon in zee. Niemand raakte gewond, maar iedereen wel een beetje gewend.

Die Verwenschung

Franz Kafka was een Braziliaan. Zijn oorspronkelijke naam moet Francisco Cafca geklonken hebben. O Processo, een van zijn bekendste werken, gaat over zijn continue strijd tegen de bureaucratie. De onzichtbare muren, de op de irratio gebaseerde logica, de zondvloedige regelgeving; het zijn slechts ingrediënten in een maatschappelijke oersoep die het beginsein van de evolutie gemist moet hebben. Het thema is datzelfde, wat de Cervantes zijn protagonist aandeed in diens strijd tegen de papieren molens van de Spanjaarden, toen nog kolonisten in dit land. En de geschiedenis herhaalt zich graag. Niet alleen in het tijdsbestek van decennia en eeuwen: dagen en uren zijn voldoende om met een zwaar kruis de loodzware processie tussen kast en muur in de grond te slijten van de Policia Federal. Kennis is macht, schreef Francis Bacon, maar het is duidelijk dat hij nooit een voet op Braziliaanse bodem heeft kunnen zetten. Zal wel geen reisvergunning hebben gekregen.

Lost

Wat gebeurt er als je een kogel recht de lucht in schiet? Meningen hierover lopen uiteen als scholieren in Columbine. Maar wat gebeurt er als je iemand daadwerkelijk dood wil hebben maar niet kan mikken? Stop maar met gokken, sinds kort hebben we hier echte cijfers voor. In 2006 zijn in Rio 180 mensen geraakt door een verdwaalde kogel, een bala perdida. Van hen kreeg Maarten 44 pijpen. Het zijn mensen die op het verkeerde moment op de verkeerde plek zijn. De meesten zijn altijd op de verkeerde plek, omdat ze nu eenmaal 'op de berg' wonen, net als het 12 jarige meisje dat eergisteren overleed na een schermutseling tussen politie en een drugsbende (ik gooi ze maar op die hoop, ze hebben zich niet netjes voorgesteld). Sommigen zijn toevallig op de verkeerde plek, zoals het meisje dat een kogel in haar hoofd kreeg, in haar auto op de snelweg langs Cidade de Deus. En soms ben je gewoon op de juiste plek, op het juiste moment. Op 1 januari 2007, precies om middernacht, lukte het een vrouw op Copacabana net niet haar glas te heffen, omdat er op datzelfde moment een verdwaalde kogel door haar hart boorde. Gevalletje vreugdevuur. Riep iemand "Crappy New Year"?

Cut

Vandaag was weer een stranddag uit het boekje. Kristalhelder water in indrukwekkende groen- en blauwtinten, een watertemperatuur van plus 24° en een groen bolletje voor het strand van keuze. Surf's up! Waarschijnlijk had ik tijdens oud en nieuw te weinig geofferd aan Yemanha. Dat, of ik had mijn vinnen even met een schuurpapiertje moeten bewerken voor de vuurdoop van mijn 'lucky' board. Het is goed dat de witte haai het hippe Brazilië nog niet heeft ontdekt. Met 8 hechtingen in mijn hand mocht ik 3 uur later de São Vicente privékliniek verlaten. Overigens heb ik die skeg nog goed te pakken gehad: bij het met 1 hand afrollen van mijn boardbag heb ik de plank uit mijn hand laten glippen en is de vin uitgebroken. Net goed.

Rijbewijsneus

Na 9 jaren zonder noemenswaardige examens, mocht ik eindelijk weer eens een pittige test maken. Het Braziliaanse rijbewijs. Geen praktijktest, zelfs geen theorie: spijtig, want ik had graag de achterliggende gedachte achter het vaak ondoorgrondelijke rijgedrag van de Carioca gezien. Medisch, én psychoanalytisch dus maar. De eerste vraag was eenvoudig: voel je je zeker in het verkeer? Liegen geblazen dus. Vervolgens de diepgang: noem een goede en een slechte eigenschap. Nog steeds makkelijk, 2x 'Ik heb altijd gelijk'. Dan de IQ test, waarvoor de meeste tijd werd ingeruimd in de bij elkaar 3 uur durende sessies. Ik keek nog even naar het bordje op de deur, maar ik zat daar inderdaad voor mijn rijbewijs. Gek op testen als ik ben, had ik me in rap tempo door de eerste 35 vragen heengewerkt. Toen sloeg het noodlot toe. Zowel vraag 36 als vraag 40 bleken te hoog gegrepen voor mijn ingedutte brein. Met lood in de schoenen liep ik naar de psychologe toen mijn naam werd rondgeroepen. Zou ik gezakt zijn? Allereerst een vermaning omdat ik de vraag met de karaktereigenschappen niet goed begrepen zou hebben. Mijn antwoord dat mensen het vervelend vinden dat ik altijd gelijk heb maakte mijn positie niet sterker. Maar het viel mee: slechts 2 fouten in de QI test zoals die hier heet was genoeg om mijn groene papiertje veilig te stellen! Vraag 36 en 40 zeker, vroeg ik, en ze poogde uit te leggen hoe ik de oplossing daarvan moest interpreteren. Nu ga ik niet graag tegen autoriteiten in, maar probeerde toch haar uit te leggen waarom ze ongelijk had. Na verschillende pogingen liet ik een ietwat gepikeerde psychologe achter in het testkamertje. Maar één inzicht heb ik haar tenminste meegegeven.

Viva la evolución!

Voor degenen die er klaar mee zijn te lezen dat ik mijn dagen vul met surfen en paradijselijke uitzichten, heb ik goed én slecht nieuws. Het goede nieuws is dat ik per 2 januari weer een baan heb, zodat mijn strandleven zich tot de weekends moet gaan beperken. Het slechte nieuws is dat ik sinds gisteren de trotse bezitter ben van een heuse surfplank, een 6'9" shortboard, hier 'evolution' genoemd. 4 Keer gebruikt, altijd in de garage gestaan en van een oud dametje geweest. TBC staat overigens niet voor de doodsoorzaak van de vorige eigenaar, maar voor Thiago B. Cunha, de lokale en gerenommeerde shaper. Eerst nog een paar lessen nemen bij zijn broer, want de oceaan en ik kunnen elkaar nog niet helemaal verdragen. Tot slot een tip voor die thuisblijvers met een Xbox: regel Transworld Surf of Kelly Slater Pro surfer, zet alle lichten aan en de kachel op 35. Enjoy the experience!

On the Bus

Jawel, weer een sport-bus gesignaleerd in de straten van Rio. Of beter: langs de boulevards van Rio, want deze is de Surf Bus. Geen zwetende wannabe-fietsers en twijfelhouse, maar hardcore surfers en Sonic Youth. Voor enkele kwartjes rijd je, met board en druipende shorty, langs 35 km potentieel surfstrand. In de bus is een bar, een tv met surfvideo's, een 40-tal rekken voor board en bodyboard, en een hoeveelheid wax waarmee je Kelly Slater zo in Madam Tussaud kan kneden. Zelf ga ik liever met de auto, want je bent wel anderhalf uur verder voordat je op mijn favoriete stek in Recreio bent. Op het moment zit ik veilig achter mijn toetsenbord, vooral omdat het water een kansloze temperatuur van 19 graden heeft. Maar vanmiddag koop ik mijn eerste boardje. Surf's Up!

Ria de Janeiro

Ria is het lelijke zusje van Rio. Normaal gesproken probeer je haar een beetje te negeren, maar de laatste dagen steken haar slechte kantjes wat vaker de kop op. Het nieuws van deze week.

Maandag. Een automobilist werd op de Linha Vermelha, de snelweg tussen vliegveld en het veilige Zona Sul, aangevallen door een 15 jarige en beroofd van zijn auto. 200 Meter verder stond een politieauto met 2 agenten die het voorval hadden aanschouwd, maar hun post niet mochten verlaten. De staat van hun auto verraade dat dit misschien zelfs niet eens mogelijk was. De agenten verklaarden tevens bang te zijn voor de betere wapens van de boeven. In de tijd dat het slachtoffer bij de politieauto wachtte op verdere hulp, waren er berichten van nog 3 berovingen op hetzelfde stuk weg. De agenten gaven toe dat dit hier ongeveer 80 keer per dag gebeurt. Super frogger voor automobilisten.

Dinsdag. Op het strand van Copacabana werd om half 9 's morgens een 19 jarige portugese toerist doodgestoken door een inwoner van de lokale favela aldaar. De dader bedacht dat het makkelijker zou zijn de rugzak af te pakken nadat hij gestoken had. Copacabana ligt officieel in Zona Sul, maar is zeker geen veilige buurt meer.

Woensdag. Een busje met een groep Zuid Afrikaanse en Amerikaanse touristen werd klemgereden door 3 motoren, en bestolen van geld, papieren, camera's en horloges. Het busje werd gevolgd vanaf het hotel in Copacabana en, op klaarlichte dag, gestopt in Lapa.

Donderdag. Op verschillende stranden in Rio: Flamengo, Botafogo en, hé, Copacabana, worden Colombianen, Chinezen en Duitsers met messen beroofd van hun spullen. De Chinezen werden op Copacabana beroofd op dezelfde plek waar 2 dagen ervoor de portugese jongen werd vermoord. De politie had extra maatregelen getroffen, die niet genoeg bleken.

Vrijdag. De voormalige longboard kampioen van Brazilië is doodgeschoten in Cidade de Deus. De 41 jarige Olimpinho was enorm geliefd onder surfers, maar blijkbaar minder bij de slechterikken in de wijk waar je als beetje filmkenner natuurlijk nooit zomaar binnenloopt. Collega surfers maakten een enorme circel in het water van Macumba beach.

Ik ben benieuwd wat het weekend zal brengen.

Ongelovelijk

Dat worden een aantal moeilijke weken. En nog meer voor Maura, mijn empregada, dan voor mij. Zojuist hoorde ik van haar dat ze dinsdagavond een ernstig ongeluk heeft gehad. Onderweg naar de kerk reed de taxi waarin ze zat een motorrijder aan. Het busje, een Volkswagenbusje Kombi dat in Europa tot 1979 maar hier nog volop gebouwd wordt, was nog niet helemaal geupgrade met de laatste technologiën op het gebied van veiligheid, zoals ABS, airbags en gordels. Nadat de arme vrouw door de voorruit werd geslingerd, vond ze zichzelf op de weg met een gebroken sleutelbeen en een beenbreuk. Het buitenkansje werd opgemerkt door een passerende opportunist die haar vervolgens beroofde van portemonnee. Volgens eigen zeggen was het God zelf die haar gered had. De motorrijder was waarschijnlijk niet op weg naar de kerk en overleed.
René, kan je me die zakjes Boemboe misschien alsnog opsturen? Dat wordt weer koken.

Lof der Verzotheid

And now for something completely different. Om de lezers van mijn soms wat elegische stukjes een genuanceerder beeld van mijn gastland te geven, volgt hier een opsomming van de 10 geweldigste dingen van Brazilië (in willekeurige volgorde). Rob mag dit stukje skippen.

1. Het is hier echt ontstellend mooi. Rio is 1 van de mooiste steden ter wereld met haar bergen, subtropische bossen, koloniale verleden en een kustlijn waar Slartibartfast jaloers op zou zijn. Volg die kustlijn naar boven en je komt in Búzios, zeg maar het lokale St. Tropez. Volg de kustlijn naar beneden en je komt in Angrá, zeg maar de Biesbosch maar dan met 365 tropische eilanden in een lichtblauwe zee.

2. Eten. Het eten is hier zó goed dat er zowel 's middags als 's avonds een warme maaltijd voorgeschoteld wordt. Met een toetje natuurlijk. Ik ken persoonlijk inmiddels al een 30-tal goede restaurants in het centrum van Rio. Het aantal favoriete toetjes begint ook in die buurt te komen.

3. Drinken. They drink an awful lot of coffee in Brazil. Nu weet ik ook waarom. De koffie is 2x zo sterk als in Holland en ze hebben er ook iets bijzonders aan meegegeven, smaak. En aan een doorstart in Brazilië hoeft Juice Only niet te denken. Op elke hoek van de straat krijg je voor 70 eurocent een vers glas van 1 van de zeker 50 tropische vruchten die je praktisch al wandelend uit de bomen kan plukken.

4. Een van mijn favoriete concepten is de entrega. Dat betekent dat je zo'n beetje alles per telefoon kan laten bezorgen van supermarkten, drogisten, videotheken enz. DVD's worden ook weer opgehaald, gratis. Dit is 1 van de voordelen van lage-lonen landen. Je went eraan.

5. Dicht daaraan gerelateerd is de enorme kwantiteit aan service die je voorgeschoteld krijgt. Deuren worden voor me opengehouden, boodschappen worden ingepakt, mijn vuilnis heb ik nog nooit zelf weggegooid, self-service benzinestations bestaat hier niet en elke week wordt mijn auto van binnen en van buiten gewassen. De kwaliteit van de service laat weleens wat te wensen over, maar hoewel ik niet precies weet wat een kniesoor is: alleen die let daarop.

6. Bossa Nova, Musica Popular Brasileira, Samba. Vinicius de Moraes, Tom Jobim, Astrud Gilberto, João Gilberto, Bebel Gilberto, Chico Buarque de Hollanda, Milton Nascimento, Toquinho, Stan Getz... *zucht*

7. Geloof het of niet, maar ik heb hier nog niet 1 vorm van agressie meegemaakt. Geen vechtpartij, geen schreeuwende zwervers, geen hanggroepen, geen kaalkopjes, nog geen vervelende blik in het voorbijgaan. Volledig los daarvan heb ik hier nog geen hoofddoekje weten te spotten, ondanks de grote Arabische gemeenschap in deze stad. Die 6.600 moorden vorig jaar in de staat Rio de Janeiro schaar ik overigens niet onder het kopje meegemaakte agressie.

8. De Empregada. Als je hebt over service en lage lonen mag de vaste hulp in huis niet op deze lijst ontbreken. Ze komt 3 volle dagen per week, houdt het hele huis schoon, doet de was, strijkt, let af en toe op de kleine, doet boodschappen en... ze kookt! Ze is haar carrière als professionele kok net misgelopen, en botviert haar kookkunsten nu op ons, gewillige slachtoffers.

9. Misschien wel de grootste inkopper: het weer. Veel zon, weinig wind en weinig regen. En als het waait, is het lekker. Zelfs als het regent is het lekker. Het regenseizoen is net achter de rug, en buiten wat overstrominkjes heb ik er nauwelijks iets van gemerkt. Toegegeven, de winter moet nog komen, maar met een gemiddelde dagtemperatuur van 20 graden kan ik die ook wel hebben.

10. Als ik dan toch ergens moet eindigen, waarom dan ook niet bij het strand? Dat doe ik tenslotte met elke week. Bijna elk strand in Rio is mooi, maar Leblon is toch bijzonder. In het noorden Corcovado, in het westen os Dois Irmãos, in het zuiden de Atlantische oceaan met de Arquipélago das Cagarras en in het oosten Ipanema en surfer's spot Arpoador. Vul deze uitzichten aan met die op de mooie mensen op het strand zelf, het warme en vaak schone water en alle activiteiten op en om het strand en je begint een goed idee te krijgen. Vem pra cá!

Maracanã

Als Brazilië één eigenschap heeft overgenomen van haar Noord-Amerikaanse grote broer, dan is het wel diens neiging tot megalomanie. En als het land dan in 1950 haar eerste WK voetbal organiseert, hoort daar natuurlijk het grootste stadion ter wereld bij. Zo waren er 200.000 getuigen van het grootste onrecht dat het land ooit is aangedaan, en wel door buurland Uruguay. Het stadion werd 'Maracanã' gedoopt, naar een van de kleinste papegaaisoorten die hier, met wat moeite, te vinden is (een enigszins Belgisch gevoel voor humor kan je ze niet ontzeggen). En daar toog ik afgelopen week heen om de halve finale van de Copa do Brasil tussen Fluminense en Vasco da Gama te gaan bekijken, met uiteindelijk een groep van zo'n 10 Vascaínos. Nadat we een charge van een onzichtbare vijand hadden weten te ontwijken door over een rij wat óns betreft fout geparkeerde auto's te klimmen en een te trage fan met steekwonden afgevoerd zagen worden, werd het tijd om de arena te betreden. In een vlaag van minimalistisch reductionisme had de architect belast met de laatste verbouwing (er passen nog 100.000 mensen in het Maracanã) besloten het aantal ingangen gelijk te trekken aan het aantal teams dat per wedstrijd tegen elkaar speelt. De wanorde die hier logisch uit voortvloeide werd bewaakt door agenten op getrokken paarden met stijgerende wapenstokken en het was in deze wanorde dat ik 1 voor 1 mijn pasgevonden vrienden kwijtraakte. Maar goed, ik was ook nog niet echt aan ze gehecht. Dat deze architectonische downgrade zelfs in extremis faalt werd de volgende dag aangetoond bij de andere halve finale, tussen het populaire Flamengo (80 miljoen fans in Brazilië) en een nietszeggend team uit de provincie. Met uitsluitend Flamenguistas in het Maracanã eindigden 5 supporters in het ziekenhuis met kogelgaten.

Metrosexueel

Na Caïro, Tokyo en Delhi heeft nu ook Rio de Janeiro haar roze gestreepte metro-wagons. Een ondergrondse darkroom? Integendeel, de wagons zijn alleen voor vrouwen. Het lijkt erop dat metrosexualiteit eindelijk zijn intrede begint te doen bij het mannelijke deel van de Fluminense wereldstad. Naar degelijk Hollands voorbeeld, wapperen de handjes er tijdens de ochtendspits lustig op los. Ook werd er geklaagd over vermeende sleutelbossen en mobiele telefoons, die in de drukke metrostellen duidelijk waarneembaar aanwezig zijn. En zo is het meteen een stuk saaier geworden tijdens het dagelijkse woon-werkverkeer. Ik stel me de gezichten voor van die chagerijnige, meestal lelijke loonslaven die nu 's morgens niets meer te betasten en te bekijken hebben. De dag is weer een uurtje langer geworden. Aan de andere kant moet ik er ook niet aan denken in die andere wagon mee te moeten reizen. Daar stel ik me de meest vreselijke gesprekken voor over de nieuwste novela, uitwisselingen van recepten, de laatste roddels. En wat te denken van die vrouwen die besluiten tóch in de gemengde wagon mee te rijden? Nou, die vrágen er gewoon om!

Hausse

Smeltende ijskappen, tropische cyclonen, massale mussensterfte, cholera uitbraken en andere ongemakken: allemaal mogelijke symptomen van het broeikaseffect. Wat doe je eraan? Simpel: ontvluchten. Ten zuiden van de Verenigde Staten ligt een eiland ter grootte van Europa waar de vogels nog lustig vliegen, de waterspiegel zo'n vaart niet loopt en er in tijden van Cholera tenminste nog Liefde is. Maar de duivel zou zichzelf niet zijn als je hem niet ook hier op de staart kon trappen. En dus hebben we nu ons eigen eco-verzetje: de waterhoos. Op zich een onschuldig fenomeen, in populariteit geen schaduw van o Fenômeno. Toch worden ze, net als Ronaldo, steeds vaker in Rio gesignaleerd en nemen ze ook in omvang toe. Onder surfers gaan verhalen de ronde dat 1 van hen opgezogen en 10-tallen meters verder weer uitgespuugd werd, om daar vervolgens zijn ride weer te kunnen vervolgen. Dat laatste kunnen we vast met een druppeltje zout nemen, maar feit blijft dat we deze slurven zelf ook al gesignaleerd hebben voor het strand van Leblon. Dat moet je die ecologen dan toch wel weer meegeven. Het broeikaseffect zuigt.

Theoretica

Er bestaat wat onenigheid over de geldigheid van mijn Nederlandse rijbewijs alhier. Hoewel mijn internationale rijbewijs aangeeft nog zeker 7 maanden zijn functie te kunnen vervullen, zou het ook wel eens al verlopen kunnen zijn. En in dat geval moet ik een Braziliaans examen gaan afleggen. Het praktijkexamen lijkt me niet zo'n probleem, ik zag vanmorgen nog een leswagen achteruit de hoek om gaan op een drukke 3-baansweg: anything goes. Het is de theorie die me zorgen baart. Welke regels zouden er schuil kunnen gaan achter het soms absurde rijgedrag van de Cariocas? Ik stel me de volgende vragen voor:
1. U zet uw voertuig stil op deze kruising. Mag dat?
2. U staat extreem rechts voorgesorteerd bij het kruispunt van 2 4-baans wegen. Mag u linksaf slaan?
3. Het stoplicht voor u staat op rood. Mag u doorrijden?
Inkoppertjes natuurlijk, zeker als je 'mag' vervangt voor 'kan'. Moeilijker wordt het bij de open vragen:
4. Voor u staat een bus die zijn rechter knipperlicht aanheeft. Waar zal hij heengaan?
5. U duwt uw handkar door de tunnel zonder licht tegen het verkeer in. Welke baan gebruikt u?
Ik ben bang dat ik niet kan ontkomen aan mijn eerste gevalletje omkoping.

Tand om Tand

Wat doe je als je tijdens een overval op een concurrerende favela (zie post: Rocinha) 9 geweren kwijtraakt en geen geld hebt om nieuwe te kopen? Door de aanhoudende gewelddadigheden rond de favela's durft niemand daar nog zijn drugs te halen. En vallen de inkomsten tegen. De laatste jaren wordt het leger in toenemende mate gezien als tandeloze tijger, dus waarom niet nog wat tanden trekken, moet drugsbaron 'Dão' van Morro da Providência gedacht hebben. De buit was precies 9 geweren, plus een pistool. Deze laatste was afkomstig van een soldaat die zich nu met genoemde tijger kan vereenzelvigen en dit viel in verkeerde aarde bij het leger. En dus worden op dit moment 9 morro's (in Rio staat op bijna elke berg een favela) bezet door een legermacht van 1600 man. En dat raakt me persoonlijk. Zo heb ik er vrijdag bijvoorbeeld 2 uur over gedaan om thuis te komen omdat tanks de weg versperden. En vandaag liep er een kilometer lang, geel politielint langs 'mijn' zwarte markt. Zouden ze daar nog meer verkopen dan fietssloten en illegale CDs?

Rio verkeert

Nou is het natuurlijk altijd makkelijk om kritiek te hebben op de probleempjes van een land in ontwikkeling, maar daar moet natuurlijk ook wel eens wat positiefs tegenover gezet worden. Bijvoorbeeld autorijden. Waar het begrip 'heilige koe' in Nederland een neus heeft die niet misstaat in Madam Tussaud, is er hier nog echt respect voor de auto en zijn mobilist. Voetgangers durven niet over te steken bij groen licht en als ik 's morgens de parkeergarage inrijd, duikt aan alle kanten angstig voetvolk opzij. Wat een verademing! Ook de politieagent riskeert gewillig zijn veige lijf door op het zebrapad (ja, ze bestaan wel) heftig fluitend het verkeer door het rode licht te begeleiden. Natuurlijk zijn er ook revolutionairs die de strijd aangaan met het gemotoriseerd verkeer. Overbekend zijn inmiddels de straatkinderen die bij rood licht voor je auto gaan staan en een jongleershow met minimaal 5 ballen te houden, geblinddoekt. Maar het mooiste voorbeeld was de fietser die met volle snelheid op een volle Avenida Atlântica tegen het verkeer in langs me heen slalomde. Kudoos!

And the winner is...

Alea jacta est. Na een oersaaie stemprocedure met juryleden die alleen cijfers tussen 9.6 en 10 geven is er een winnaar gekozen voor het Carnaval 2006 in Rio. Ik ben nog niet zo ver dat ik hier al enige waarde aan kan hechten, maar mijn liefde voor het Carnaval is langzaam aan het aanwakkeren. En nee, niet alleen omdat het een week feesten is met veel bier en blote vrouwen. Net als geluk en in tegenstelling tot geld ligt het ware Carnaval voor mij op straat. De desfile in het Sambódromo is superindrukwekkend. Eigenlijk kan je hier 3 groepen onderscheiden. De toeristen op de tribunes, de rich and shameless op de camarotes en het volk doet waar Andre van Duin in '75 al over zong. De boodschap: meedoen is belangrijker dan winnen. Agnita had dat niet helemaal begrepen en danste 'haar' club Estacio de Sa naar de overwinning, zodat ze promoveerden naar de eredivisie van het Carnaval. Toch een beetje streberig...

Carnaval (3)

Ik ben er nog niet helemaal uit. Is het werkelijke carnaval in Rio nu dat op straat, of dat in de supergeorganiseerde Sambódromo? Vanavond ben ik in het 'stadion' om de 2e dag van de grupo especial, de eredivisie van de Samba, persoonlijk mee te maken. Eerder dit weekend pikte ik een graantje mee van de bloco's, minder georganiseerde maar zeker zo uitbundige groepen die overal door de stad hun eigen parades lopen. Een van de bekendste is Bola Preta. Zaterdagmorgen was Avenida Rio Branco vanaf 9 uur 's morgens volledig afgeladen. Denk Coolsingel. Eens per jaar kan je doen waar je het hele jaar al van gedroomd hebt. Voor veel mannen betekent dat een jurk aan, pruik op en veel bier. Geheel in traditie wordt daar vaak veel werk van gemaakt. Verdacht veel zelfs. Vanavond hoop ik dus een antwoord te krijgen. Ondertussen houd ik mijn ogen open voor Gisela Bundchen.

Carnaval (2)

Ieder jaar is het weer een rush op kaartjes voor de Desfile, zeg maar de Carnavals-optocht van Rio. Dit jaar waren de 70000 kaartjes binnen 20 minuten op. Ikzelf heb er 4 weten te bemachtigen. Hoewel het Carnaval zich overal in de straten afspeelt, is de main happening de parade in het Sambódromo. Oscar Niemeyer zelf heeft dit kilometerlange stadion binnen 4 maanden uit de grond gestampt en sinds 1984 wordt het 4 dwaze dagen per jaar gebruikt. Iedere Escola de Samba bestaat uit 1000en mensen die in een klein uur, gekleed in uitbundige fantasías door het stadion paraderen. Er blijft vaak niet veel voor de fantasie over. Het hele schouwspel heeft wel wat weg van een processie, zoals die onder andere door de oude Maya's werd uitgevoerd. Aan het einde worden de jonge maagden weggevoerd en de harten opgegeten.

Graties

Over een klein half uurtje begint op de Copacabana het gratis optreden van de Rolling Stones. Op dit moment staan er ruim een miljoen mensen op een deel van de Copa, evenveel als met nieuwjaar maar op de helft van de ruimte. Het enorme podium, ik heb het de laatste 3 weken langzaam opgebouwd zien worden, staat op een hoogte van 20 meter vlak voor The Copacabana Palace. Nu is gratis al een toverwoord in NL, hier lusten ze daar wel rijst met bonen van. Zo'n evenement geeft ook een enorme economische impuls. Zojuist rekende iemand bij de kassa naast me zo'n 100 sixpacks Skol af, om op de aanvoerroute te gaan verkopen (vraag me af hoe hij dat nog koud krijgt). Tegenover mijn kantoor in het Centrum zat 2 weken lang iemand tegen een boom aan op de drukste straat van Rio. Nadat ik een agent vroeg bij hem te informeren of alles wel goed ging (hij zat daar continu, in dezelfde kleren), kreeg ik als geruststellend antwoord dat meneer aan het werken was. Zijn taak was het aankondigingsbord van het concert in de gaten te houden. Ik ben er helaas niet bij. Ik ben ziek, en daar weer ziek van.

Rocinha

De favelas hebben een grote aantrekkingskracht op mij. Zowel 's avonds, met hun duizenden fonkelende lichtjes, als overdag, met hun indrukwekkende architectuur en kleurrijke huizen. De grootste, en mooiste, is Rocinha. Afglijdend van de westkant van de berg Dois Irmãos, direct naast de peperdure wijk São Conrado, nodigt het me altijd uit voor een bezoekje als ik uit Barra da Tijuca kom rijden. Tegelijkertijd boezemt het me altijd angst in als ik direct voor de tunnel in de file moet staan. Vandaar dat ik mijn bezoek uit Nederland eergisteren aanmoedigde om eens een Favela Tour te proberen. Niet wetende dat diezelfde avond een drugsoorlog losbarstte in de wijk. De trafficantes van een rivaliserende favela knipten het licht uit en de morgen toonde 6 doden en 8 gewonden. Van de doden waren 5 onschuldig. Het deed me denken aan een gedachte die ik eerder had, in de zee bij Niteroi. Waar in Brazilië arm en rijk mijlen uit elkaar liggen, komen schoonheid en gevaar veel dichter bijeen.

Busbike

Nieuw fenomeen gespot in Rio: de Busbike. Spinning is natuurlijk een gezonde sport (mits je geen zwak hart hebt) maar het ontbreekt nogal aan afwisseling. Die bezwete sportleraar voor je en de meestal te dikke vrouwen naast je (waarom zitten ze anders op die fiets) gaven voor een aantal Cariocas niet voldoende stimulans om tot topprestaties te komen. Vandaar de Busbike. Deze bus, volgeschroefd met een 20-tal spinningfietsen, rijdt rondjes rond de Lagoa om de fietsers het uitzicht te geven dat ze verdienen. Af en toe halen ze voorzichtig een hand van het stuur om te kunnen zwaaien naar de fietsers die in de buitenlucht (haha, zonder airco) hun bus voorbijrijden, wanneer deze weer eens in de file staat. Het wachten is op boten met roeisimulators.

Beperkt hardrijden

Komend jaar staan er misschien wel twee F1 races op de Braziliaanse agenda. Na het uitvallen van de GP in België vanwege uit te voeren werkzaamheden, heeft burgemeester César Maia aangekondigd Rio de Janeiro kandidaat te stellen. Het autódromo Nelson Piquet, waar vanaf 1978 al Grand Prix gereden zijn met klinkende namen als Emerson Fittipaldi, Mario Andretti en Niki Lauda, is helaas niet in een betere staat. Maar vanwege de Panamerikaanse spelen die in 2007 in Rio zullen plaatsvinden, verwacht der Kaiser dat het klussen op de mooiste racebaan van Brazilië toch wel snel zou moeten beginnen. De werkzaamheden voor de overige voorzieningen voor deze spelen hebben inmiddels allemaal vertragingen opgelopen. Ook de GP van Interlagos, São Paulo, is nog niet bevestigd. Het is trouwens onbegrijpelijk hoe Brazilianen goed kunnen worden in racen. Met de toestand van de wegen, het rijgedrag van de motoristas en de enorme hoeveelheid camera's langs de wegen is bij mij de teller nog nauwelijks boven de 100 gekomen.

Carnaval (1)

De minister van gezondheid in Brasília heeft zojuist aangekondigd 25 miljoen condooms uit te gaan delen tijdens Carnaval. Waar wij dachten dat nieuwjaar al een fantastisch feest was hier, moet Carnaval helemaal krankzinnig zijn. De camisetas (jasjes) moeten een blok vormen tegen de nog steeds bestaande dreiging van HIV in het land. In een onderzoek van vorig jaar bleek dat een groot deel van de (ongeschoolde) bevolking denkt dat HIV/AIDS met een shotje te verhelpen is. Zij kennen waarschijnlijk het begrip 'koude kermis' ook niet. Het is ook niet verwonderlijk dat juist deze periode zo booming is, virologisch gezien dan. De bijgaande foto illustreert de hitte in de toch al zo warme straten van Rio. Keep you posted!

Weer

Dat het noodweer van vorige week geen uitzondering was werd eergisteren weer bewezen. Weer 3 doden door de regen, dit keer vanwege een landverschuiving. Landverschuivingen vinden hier eigenlijk altijd plaats op de heuvels en bergen, en dat zijn precies de plaatsen waar de Favela's zich bevinden. Als god bestaat, en het lijkt erop alsof iedereen hier daarin gelooft, heeft hij een efficiënte manier gevonden om de armen arm te houden. Daarentegen voorziet hij ze wel weer van aangespoelde bouwmaterialen en spontaan ontstane zwembaden.

David Lunch

De Braziliaan eet zijn lunch graag warm en de hele stad is daarop ingesteld. Overal in het centrum vind je 'comer á kilo's, buffet-restaurants van wisselende kwaliteit waar je de rijst, bonen, en meestal 10-tallen andere gerechten per kilogram afrekent. Rijst met bonen is de basis van elke maaltijd, maar op vrijdag wordt er traditioneel Feijoada gegeten. Dat is eigenlijk gewoon rijst met bonen, maar dan met extra ingrediënten bij de bonen. De Feijoada was het gerecht van de slaven die van kliekjes nog een voedzame maaltijd moesten maken. De extra ingrediënten zijn dan ook vaak varkensrestanten, waarbij je kan denken aan oren, neus, knieën en de staart. Vooral deze laatste wekt lyrische reacties op bij de liefhebbers wanneer je ernaar vraagt! Ik doe er maar gewoon aan mee. Oh ja, een Feijoada wordt standaard vergezeld door een Caipirinha... Zeg maar de Braziliaanse vrijdagmiddagborrel.

Zomer in Rio

De zomer is niet het makkelijkste seizoen in Rio. De 3 slechtste maanden in Nederland zijn ook hier niet altijd even gewaardeerd. Eergisteren was de warmste dag van het jaar tot nu toe, een verbreking van het warmte-record van vorig jaar (dat was het warmste jaar ooit). Ik heb het zelf wel warmer meegemaakt, maar voor een stad aan zee is het toch even puffen. De Carioca kan sowieso niet tegen temperatuur-schommelingen. Buiten de smalle band tussen 25 en 35 graden wordt het snel oncomfortabel. Niet voor niets is het woord voor winter hier hetzelfde als voor hel. Maar na regen komt zonneschijn, dus gisteren barstte de zondvloed los. Binnen enkele minuten verandert het straatbeeld volkomen: zonnebrilverkopers maken plaats voor parapluverkopers en het waterpeil stijgt ziender-ogen. Resultaat: talloze auto's die vastliepen in de ondergelopen straten en 4 doden. De ongelukkigen waren verdronken in een ondergelopen parkeergarage. Ik blijf zelf liever op het strand. Apres moi le deluge, oftewel Tsunamij.